Un tren de alta velocidade uniu este domingo, por primeira vez con viaxes comerciais, as cidades de Ourense, Santiago e A Coruña. O histórico traxecto supón un paso decisivo para colocar a Galicia no mapa ferroviario, pero a área con maior poboación da comunidade quedouse sen posibilidade de utilizalo e a súa data de chegada segue sendo unha gran incógnita.

As comarcas de Vigo e Pontevedra teñen a maior densidad de habitantes da comunidade, pero as decisións políticas deixaron á marxe do AVE ás súas preto de 600.000 habitantes. A sección sindical de Transportes de UGT propuxo no seu día un trazado en ‘L’ que sería “máis barato” e “máis eficiente”, pero o deseño quedouse no camiño, en parte pola maior influencia dos alcaldes de Santiago e A Coruña, pero tamén pola facilidade dos políticos do sur galego para remar “en direccións opostas”.

“Non foron razóns técnicas, nin demográficas, nin tampouco sociais as que impediron que se aprobase o mellor trazado, senón que gañaron os intereses políticos”, sinala Cándido Rodríguez, delegado sindical de UGT e experto en materia ferroviaria. Os intentos por lograr un consenso entre as cidades foron inútiles e a oposición desde o norte de Galicia foi absoluta.

Bugallo e Paco Vázquez

Reunímonos con Sánchez Bugallo –ex alcalde de Santiago- e non o entendeu porque quería que a súa cidade tivese a estación central, mentres que Paco Vázquez non quixo nin recibirnos”, engade. O entón ministro de Fomento, Francisco Álvarez Cascos, chegou a aceptar a proposta, pero non houbo acordo en Galicia.

Cándido Rodríguez opina que nese momento tampouco estiveron “á altura das circunstancias” os políticos de Vigo e Pontevedra. “Agora recoñecen que se equivocaron, pero xa é tarde, a ‘L’ xa non é posible e o atraso que se acumulará ata que o AVE chegue ao sur depende tan só da vontade dos políticos”, explica.

Os estudos realizados no seu día polo sindicato poñían de manifesto que a alta velocidade sería máis barata coa súa chegada a través de Ourense, en dirección a Vigo e Pontevedra, para conectar Santiago, A Coruña e Ferrol, ademais de establecer un enlace entre Lugo e a cidade das Burgas. “Aforráronse uns 21 quilómetros respecto ao trazado en ‘Y’ actual e desde A Coruña podería haber unha media de dez trens máis”, indica.

Ao decantarse pola opción en ‘Y’ con Santiago como eixe, o sur de Galicia deberá esperar a que se termine o ramal de 54 quilómetros que unirá Ou Carballiño con Barro, ao norte de Pontevedra, seguindo o curso do Lérez por Cerdedo. Un enlace de alto custo posto que o 82% do trazado irá sobre túneles ou viaductos e que aínda está en fase de redacción dos proxectos básicos. Mentres, o rodeo por Santiago será a única opción.

Dez minutos máis e un só tren para todos

As diferenzas estribaban nunha marxe de dez minutos máis respecto de a liña actual. “Agora divídese o mercado galego en dous, mentres que coa outra opción un só tren daba cobertura á maior poboación de Galicia e varría as principais cidades”, apuntilla Cándido Rodríguez.

O enfrontamento político xerado en torno ao AVE en Vigo se escenificó este luns cun novo cruzamento de acusacións entre os principais partidos políticos. O PP, por medio do seu portavoz José Manuel Figueroa, apuntou como responsable ao alcalde, mentres que Abel Cabaleiro sinalaba á Xunta e á etapa dos populares no Goberno central.

“Os que sumaron agora teñen AVE; os que se enfrontaron de forma permanente teñen que esperar”, dixo Figueroa respecto de a actitude do regidor socialista. Durante o seu comparecencia ante a prensa, o concelleiro do PP apoiou as súas afirmacións cun audio no que Cabaleiro se comprometía a que a alta velocidade chegaría á cidade o próximo ano. “Afirmo e manteño que o AVE chegará a Vigo en 2012”, escóitase dicir ao regidor na cinta.