Manuel Seijo – Xefe do servizo de Neurología do Complexo Hospitalario
Cada ano o servizo de neurología que encabeza Manuel Seijo diagnostica no área norte da provincia de Pontevedra máis de 700 novos casos de Alzhéimer e actualmente entre 4.500 e 5.000 dos nosos veciños padecen esta enfermidade para a que aínda non temos cura. Xera uns enormes custos sociais e sanitarios (ao mesmo nivel que os problemas cardiovasculares e o cancro) e, sobre todo, unha gran dor. “O Alzhéimer non produce dor ao enfermo”, recorda o neurólogo, “a quen doe é aos demais, á familia, sobre a que recae a gran dor de ver como esa persoa perde a memoria e, ata, en ocasións uno dos membros vese obrigado a deixar o seu traballo para o coidado”. Informar sobre esta dolencia é o obxectivo do ciclo de conferencias que promueve a Diputación e que, a partir da primeira charla que se celebrará hoxe en Cuntis, desenvolverase en 42 concellos da provincia.
-Pérdese memoria coa idade?
-Moi pouca, coa idade pérdese moi pouca, co envejecimiento san, o envejecimiento normal, non se perde memoria, de modo que se pode chegar a unha idade moi avanzada na vida e falecer por problemas non neurológicos e ter unha memoria e unha cognición normal.
-De modo que si un familiar perde memoria recente ou ten frecuentes despistes hai que sospeitar
-Si, sospeitar que esteamos ante un deterioro cognitivo que pode ser unha demencia e que hai que facer varios estudos, primeiro confirmalo e logo facer unha serie de probas para saber que tipo de demencia ten a persoa, si é enfermidade de Alzhéimer ou non e si é tratable ou non.
-Insiste na importancia de detectar o Alzhéimer canto antes. Por que diagnosticar precozmente unha enfermidade que non podemos curar?
-En primeiro lugar, hai que confirmar a enfermidade, unha persoa cando vai ao médico ou ao neurólogo por problemas cognitivos, por problemas de memoria, pode ter demencia ou non. En segundo lugar, hai moitas causas de demencia, o Alzhéimer non é a única posible, e algunhas causas son tratables e ata reversibles, e, doutra banda, para a enfermidade de Alzhéimer, que é a causa máis frecuente de demencia, non temos neste momento un tratamento curativo pero si que hai tratamentos paliativos, que melloran a cognición, melloran a memoria, e eses tratamentos son tanto máis eficaces canto antes se empezo con eles, entón unha vez que temos confirmada a enfermidade é importante empezar coas medicaciones dispoñibles. Ademais, os pacientes con Alzhéimer poden ter outro tipo de problemas, como problemas de conduta etc, que tamén requiren tratamento e o seu bo tratamento mellora a calidade de vida da persoa que sofre a enfermidade.
-Sinala que o Alzhéimer non doe…
-Afortunadamente non, pero tamén por desgraza porque si doese ou si houbese algún síntoma moi precoz deste problema pois por unha banda sería bo porque supoñería un diagnóstico precoz. Agora trabállase no diagnóstico precoz, pero xa temos a tecnoloxía para saber as persoas que case con toda seguridade van ter a enfermidade, xa temos esa tecnoloxía, moitas veces non se usa por motivos que non vou mencionar neste momento, pero estase investigando a detección de persoas en risco cuns marcadores positivos e que podemos tratalos e ver si progresan adecuadamente, é algo a nivel de ensaio clínico pero na práctica o tratamento médico na predemencia, cando aínda non se desenvolveu, aínda non se suscita.
–Pódese previr o Alzhéimer?
-Pódense facer moitas cousas para atrasar o inicio e atrasar a progresión da enfermidade, porque se sabe que hai factores protectores, un dos máis importantes é a actividade intelectual e a actividade física, sábese que as persoas que estudan, que len máis, sobre todo en etapas máis tempranas, nas décadas medias da vida, tenden a ter a enfermidade máis tarde e a que progrese máis lentamente. A actividade física tamén é importante, o exercicio físico mellora o rendemento intelectual e incide tamén. E logo o que é moi importante é o control dos factores de risco vascular, porque a hipertensión, o colesterol, a diabetes, o sobrepeso, incluso o roncar de noite, a apnea do soño, son factores de risco para a enfermidade cardiovascular, pero hoxe sábese que eses mesmos factores de risco actúan no Alzhéimer, de feito os dous aceléranse, hai moito en común entre ambas enfermidades, son como a gasolina e a cerilla, que unha vez que se xuntan acenden unha chama. Hai persoas que teñen unha leve demencia tipo Alzhéimer e logo teñen un ictus pequeno e acelérase a enfermidade, e ao contrario, persoas que ten un ictus e logo desenvolven rápidamente enfermidade de Alzhéimer, e iso é moi frecuente. Logo hai outros factores sobre os que non podemos actuar, como a idade.
-Tamén os factores xenéticos
-Factores xenéticos que non podemos modificar pero ás veces factores xenéticos ben coñecidos dan lugar a problemas biolóxicos algúns dos cales coñecemos e nesta cadea de mecanismos vai haber fármacos que actuarán e evitarán o desenvolvemento da enfermidade.
-Recomendaría a unha persoa con antecedentes de Alzhéimer que se fixese probas para prediagnosticar?
-Non, o que lle recomendaría a unha persoa con risco de Alzhéimer ou que ten medo a ter esta enfermidade é que se manteña activo, o exercicio físico, o bailar, o moverse, o camiñar, o traballar, o divertirse e empregar o tempo en actividades que a un lle gusten é importante, a lectura é importante e tamén que controle os factores cardiovasculares, evitar o sobrepeso, controlar a hipertensión, a diabetes si tena, o colesterol, e sobre todo é importante antes de que empece a enfermidade, unha vez que empeza quizais isto xa non sexa tan importante, é máis determinante como medida preventiva.
-Un diagnóstico de demencia é sempre unha condena ou diría que hai razóns para o optimismo?
-Hai razóns para o optimismo, hai que saber que algunhas demencias podemos curalas, hai causas do deterioro cognitivo que non só son tratables senón tamén reversibles, por exemplo as da meningitis crónica, que son moi larvadas, hai persoas tamén que están suxeitas a tratamentos que fai que perdan memoria e un debe darse conta diso, ás veces hai persoas que desenvolven esta enfermidade e dámosnos/dámonos conta á hora de facer a historia clínica que levan anos tomando unha mediación concreta que ao cabo do tempo pode dar este tipo de problemas. Outras persoas teñen apnea do soño, roncan de noite e teñen somnolencia durante o día, perden memoria, non están atentas e cando van ao médico e tras un diagnóstico nunha unidade do soño cun tratamento médico que existe ese problema cognitivo desaparece, hei ter varios pacientes con ese problema, de modo que hai causas de demencia que son tratables e reversibles. As causas neurodegenerativas hoxe en día non teñen cura, pero hai outras moitas causas que si.
DEPUTACIÓN E COLEXIO MÉDICO ORGANIZAN CHARLAS SOBRE O ALZHEIMER EN 42 CONCELLOS DE PONTEVEDRA
NOTICIAS DE BARRO 