Os concellos se desangran. A factura que pasa a crise é cada vez máis preocupante: menos ingresos por impostos, menos ingresos procedentes doutras Administracións e agora, para pechar o círculo, enfróntanse á obrigación de ter que devolver ao Estado un diñeiro que xa está gastado. Trátase da reclamación que fai o Ministerio de Economía polas liquidacións negativas correspondentes aos anos 2008 e 2009.

¿Que foi o que sucedeu? Pois, sinxelamente, que na época na que desde o Goberno central negábase reiteradamente a existencia da crise económica, o ministerio transferiu, como hai cada ano, un diñeiro aos municipios a modo de adianto da participación dos concellos na recadación fiscal. O problema é que eran estimacións, e os cálculos fóronse ao garete cando a crise azoutou con toda a súa virulencia. Agora o Estado reclama parte desas cantidades que, doutra banda, os concellos xa gastaron.

En cinco anos

a factura non é pequena: os quince municipios da comarca suman unha débeda de 13,2 millóns de euros a pagar en cinco anos. É dicir, que a partir do 2012 terán que ir devolvendo a razón de 221.000 euros ¡cada mes!

Un auténtico dineral para as maltreitas economías municipais. Con 221.000 euros pódense financiar, por exemplo, cinco garderías con oitenta prazas cada unha; ou tres centros de día; ou instalar varios centenares de metros de tubaxe para ampliar as redes de rede de sumidoiros no rural.

Obviamente, o impacto das devolucións non é igual para cada concello (ver gráfico adxunto), do mesmo xeito que non todos reciben a mesma cantidade desa participación nos tributos do Estados. A repartición faise en función da poboación. Así mentres a reclamación para A Lama, Barro, Campo Lameiro ou Portas non chega aos catro mil euros mensuais, no caso de Poio supera os 12.000, no de Marín roza os 24.000, e para Pontevedra a conta suporá desembolsar cada mes máis de 111.000 euros.

Se só fose esta cifra á que han de facer fronte os concellos, a situación sería menos dolorosa. O problema é que practicamente todos teñen a maiores débedas con entidades financeiras procedentes de exercicios anteriores.

Pontevedra, por exemplo, debe 21,3 millóns; Sanxenxo, 12; e Poio, nove millóns. Son os tres municipios máis endebedados. No outro extremo sitúanse A Lama, Campo Lameiro e Cotobade, que a 31 de decembro do 2010 non tiñan ningún tipo de débeda contraída cos bancos. Agora estes tres municipios si teñen unha obrigación financeira, aínda que é directamente co Estado.

¿Que van facer os gobernos locais para afrontar esta nova débeda a maiores? Principalmente, reducir outros gastos. Todos coinciden en que haberá que sacar dalgún sitio para que os servizos que se prestan aos cidadáns véxanse alterados na menor medida posible. Menos alegrías orzamentarias na festas, adeus a proxectos excesivamente caros ou eliminación de partidas para aforrar.

E é que, como dixo na súa última toma de posesión o alcalde de Pontevedra, Miguel Anxo Fernández Lores -no cargo desde 1999-, neste mandato vai haber que «resetear» a xestión municipal.